Ik ben (net) zwanger

Gefeliciteerd: je zwangerschapstest is positief,
je bent zwanger.

Je hebt misschien nog geen verloskundige of arts gesproken en wel allerlei vragen. Lees wat je de komende maanden kan verwachten qua zorg, en hoe je zelf kunt zorgen dat je gezond blijft.

In het kort

  • Nederland kent een uitzonderlijk verloskundig systeem: wanneer je gezond bent heb je geen dokter nodig en mag je zelf kiezen waar en hoe je bevalt.
  • Als zwangere hoef je niet meer te eten dan je gewend bent. Zorg voor variatie en eet veel groenten en fruit.
  • Slik foliumzuur en vitamine D.
  • Controleer of werk, sport en/of andere leefstijlfactoren je zwangerschap nadelig beïnvloeden.

Het Nederlandse verloskundig systeem

In Nederland zien we zwangere vrouwen niet als ‘ziek’. We benaderen de zwangerschap vanuit het perspectief dat je ‘gezond & zwanger’ bent. Als blijkt dat dit niet (meer) zo is, kan het zijn dat je onder zorg komt van een gynaecoloog in het ziekenhuis. Tot die tijd ben je als gezonde zwangere onder zorg van een verloskundige. Verloskundigen zijn veelal vrijgevestigd, en werken zelfstandig en autonoom. Verloskundigen zijn net als huisartsen opgeleid om een poortwachtersfuncie te vervullen. Hierdoor komen zwangerschap en bevalling niet onnodig in het medische circuit.

De voordelen van het Nederlandse verloskundig systeem

  • Je verloskundige zit vaak dicht bij huis, en is laagdrempelig bereikbaar.
  • Er vinden in Nederlands relatief weinig (onnodige) ingrepen plaats tijdens de zwangerschap en bevalling.
  • Je mag zelf kiezen waar je wilt bevallen: thuis of in het ziekenhuis.
  • Op sommige plaatsen zijn meerdere verloskundigen werkzaam in een gebied. Je kan kiezen wie er bij je past.
  • De zorg blijft betaalbaar.

Wat doet je verloskundige?

ZWangerschap

Tijdens je zwangerschap ga je ongeveer 10 keer naar de verloskundige. De tijd tussen de afspraken wordt steeds korter. De eerste afspraak duurt het langst, zie ‘ik ga voor het eerst naar de verloskundige’. Tijdens de vervolgafspraken meet de verloskundige je bloeddruk, controleert zij de groei van de baby en luistert ze naar het hartje van de baby. Daarnaast is ze er voor vragen, voorlichting en mentale support. Naast de reguliere afspraken op de praktijk, is je verloskundige 24/7 bereikbaar voor het geval er complicaties zijn. Of voor wanneer je gaat bevallen natuurlijk.

Bevalling

Wanneer de bevalling zich aandient mag je zelf kiezen of je thuis, in een geboortecentrum of in het ziekenhuis bevalt. Zie ‘ik ga me voorbereiden op de bevalling’. Dit gebeurd beiden onder leiding van je eigen verloskundige, tenzij er een medische indicatie ontstaat. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die met een verloskundige bevallen beter terugkijken op hun bevalling en dat er minder (onnodige) medische ingrepen plaatsvinden.

Kraambed

Na de bevalling houdt de zorg van de verloskundige nog niet op. De eerste 10 dagen is zij nog steeds dag en nacht bereikbaar voor jullie als er problemen zijn. Ze komt in de eerste 10 dagen meestal 3 keer op huisbezoek om te controleren hoe het met jou en de baby gaat. De kraamverzorgende is er iedere dag, meerdere uren. Zij helpt je met de dagelijkse verzorging en voert gezondheidscontroles bij jou en de baby uit. Soms roept zij de hulp van een verloskundige in, hebben ze telefonisch overleg of komt de verloskundige een keertje extra langs.

Nacontrole

Pas 6 weken na de bevalling wordt de zorg helemaal afgesloten. Soms met een individuele controle op de praktijk, soms tijdens een gezamenlijke bijeenkomst zoals het ‘Geboorte-cafe’. Tijdens het geboorte-cafe kan je andere ouders uit de buurt leren kennen en je laatste vragen stellen aan de verloskundigen die aanwezig zijn..

Welke verloskundige?

Vaak zijn er meerdere verloskundige praktijken werkzaam in een gebied, en kan je zelf kiezen bij wie jij je inschrijft. Vaak maak je op basis van tips uit je omgeving of de website van een praktijk een keuze. Je kan natuurlijk ook langskomen voor een kennismaking. Kijk wat bij je past: zakelijk of meer persoonlijk, groot of klein, groepscontroles of individueel. En welke praktische voordelen een praktijk kan hebben: echo in de eigen praktijk, avond- en/of weekendspreekuur, voorlichting over bevallen en/of borstvoeding.

Gezonde voeding

Doen!

  • Eet gezond en gevarieerd, niet meer of minder dan normaal.
  • Probeer twee keer per week (vette) vis te eten, dat stimuleert de ontwikkeling van het brein van je baby.
  • Slik tot 10 weken zwangerschap dagelijks 400 mg foliumzuur om het sluiten van het ruggetje van je kind te bevorderen.
  • Slik tijdens de hele zwangerschap dagelijks 10 microgram Vitamine D. Dit bevordert de opname van calcium uit je voeding.
  • Verdere aanvullende vitaminen en mineralen zijn niet nodig. Indien je toch graag een multivitamine gebruikt, neem er dan een speciaal voor zwangere vrouwen.

Beter laten…

  • Neem niet meer dan drie koppen cafeïnehoudende drank per dag (koffie, zwarte thee, energiedrank).
  • Eet vlees, kip, schaal- of schelpdieren alleen als het goed doorbakken is.
  • Rauwe vis die vers is mag je gerust eten (dus verse sushi ook). Rauwe vis die vacuümverpakt is geweest kan je beter laten staan (tenzij je het verhit, dan mag het weer wel).
  • Drink of eet geen rauwe (ongepasteuriseerde) melk of melkproducten. Vooral zachte kaasjes van de kaasboer zijn nog wel eens van rauwe melk gemaakt.
  • Zorg ervoor dat je vruchten, sla en rauwe groenten goed wast.
  • Lever en ander orgaanvlees kan teveel vitamine A bevatten en moet je de komende maanden laten staan.
  • Alcohol kan zelfs in kleine hoeveelheden alcohol schadelijk zijn voor de groei en de ontwikkeling van je kind. Dus wees alcoholvrij zwanger!

Gezonde leefstijl

Een gezonde leefstijl bestaat niet alleen uit gebalanceerde voeding. Sporten of bewegen, hygiëne en een goede mentale conditie zijn minstens zo belangrijk. Voor de gevolgen van roken, drugs, medicatie en je werkomstandigheden: zie ‘ik wil zwanger worden’. Houd aanvullend rekening met:

sporten
  • Sporten Blijf tijdens je zwangerschap lekker doorsporten zoals je gewend bent (muv duiken of contactsporten zoals kickboxen/hockey). Zo houd je je conditie op peil, onmisbaar in aanloop naar de bevalling. Daarnaast heb je minder kans op bekkenklachten, hoge bloeddruk en zwangerschapssuiker wanneer je regelmatig sport. Ben je niet zo’n sporter? Ga dan wandelen, fietsen of zwemmen om in beweging te blijven.

hygiëne
  • Tijdens de zwangerschap heb je minder weerstand tegen infecties. Was daarom regelmatig je handen en ga hygiënisch met voedsel om. Reinig oppervlakken die met rauw vlees in aanraking zijn gekomen grondig. Gebruik handschoenen als je gaat tuinieren en bij het verschonen van de kattenbak.

Stress
  • De gevolgen van (werk)stress op je zwangerschap zijn vergelijkbaar met die van roken. Je kind kan slechter gaan groeien, en de kans op een vroeggeboorte stijgt. Zorg er daarom voor dat je stress zo veel mogelijk minimaliseert.

Kwaaltjes?

En verder..

Voor de partners

Vrouwen die net zwanger zijn, kunnen naast fysieke klachten zoals misselijkheid, ook mentaal een tijdje kwetsbaar zijn. Ze voelen zich niet fit, en de hormonen maken ze kwetsbaar. Vaak gaat dit vanzelf over rond de 14e week van de zwangerschap. Wees daarom extra lief voor d’r 😉

Lees Tips
To do
  • Slik tot 10 weken zwangerschap dagelijks 400 mg foliumzuur.
  • Slik gedurende de hele zwangerschap 10 microgram vitamine D.
  • Schijf je in bij ons of bij een verloskundige in de buurt. Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig, en de kosten worden vergoed vanuit de basisverzekering.
  • Met ‘Moeders voor moeders’ help je vrouwen die het niet lukt om zelf zwanger te worden.